Czy można zaprojektować rozmowy, które odbędą się w przyszłości? Jak najbardziej! Taki cel postawił sobie zespół naukowców z Instytutu Antropologii i Etnologii UAM oraz Centrum Rozwiązań Systemowych z Wrocławia.
Stworzyli oni wizję przyszłości, w której efektywność modeli mobilnościowych w Poznaniu zależy od pomyślnych negocjacji przedstawicieli różnych sektorów i branż. Co istotne, prawdziwi eksperci (w tym pracownicy urzędu, firm, organizacji społecznych i naukowych) spotkali się 17 kwietnia 2026 roku na uczelni, aby wcielić się w role i wspólnie opracować scenariusz wyjścia z kryzysu, w jakim miasto ma się znaleźć w 2029 roku:
- To odpowiedź na rosnącą złożoność systemu, w którym żyjemy. Projektowanie polityk publicznych w momencie, kiedy towarzyszy nam duża niepewność co do przyszłości i skutków działań, jest zadaniem niezwykle trudnym - mówi dr Piotr Magnuszewski, jeden z twórców symulacji. - Odpowiedzialność na końcu zawsze spada na podmioty publiczne. Chcemy dać im możliwość zapoznania się z różnymi punktami widzenia w bezpiecznej przestrzeni, gdzie mogą podejmować decyzje i od razu konfrontować się ze skutkami, jakie one niosą.
Mechanika gry to jedno, ale duże znaczenie ma również wkład naukowy. W zespole projektu IMUMCN pod kierunkiem prof. UAM Aleksandry Lis-Plesińskiej, przeprowadzono szereg badań społecznych, które stanowią podstawę symulacji.
- Wyzwanie, z jakim mierzymy się jako badacze, to transfer wiedzy naukowej między akademią a pozostałymi sektorami. Wiemy na przykład, jakie skutki dla przestrzeni miasta, środowiska i transportu publicznego niesie niekontrolowany wzrost mobilności współdzielonej, ale jak przebić się z tą wiedzą poza mury uczelni? - pyta dr. Ewa Zielińska, post-doc w zespole i koordynatorka prac nad symulacją - Tym bardziej, że podejmowaniu decyzji mających skutki dla życia mieszkańców mogą towarzyszyć duże emocje i nie zawsze wygrywa wizja najlepsza w długiej perspektywie.
W symulacji zadbano o elementy, które towarzyszą podejmowaniu decyzji w “realnym życiu”: emocje, grupy interesu, wypowiedzi w mediach społecznościowych, dane, ale też aktualną wiedzę naukową dotyczącą potencjalnych dróg zrównoważonego rozwoju.
- W tradycyjnych negocjacjach, np. podczas konsultacji społecznych, trudno zdystansować się wobec własnych interesów i emocji i spojrzeć na problem szerzej. Jednocześnie emocje i interesy motywują do udziału w takich procesach. Gra to sposób na utrzymanie zaangażowania, ale też zdjęcie części ciężaru odpowiedzialności. W ten sposób skłaniamy uczestników i uczestniczki do świeżego spojrzenia na pożądany kierunek polityk publicznych, jednocześnie nie narzucając im żadnych rozwiązań - dodają członkowie zespołu.
Symulacja Mobility as a Service dla Poznania ( w skrócie: Symulacja MaaS Poznań) została opracowana w ramach projektu „Improved urban mobility toward climate neutrality under new working habits and transport modes (IMUMCN)”, finansowanego przez program ERA-Net Urban Accessibility and Connectivity Sino-European (nr umowy 2022/04/Y/HS4/00135) i realizowanego w Instytucie Antropologii i Etnologii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu w zespole: prof. UAM Aleksandry Lis-Plesińskiej; dr Rafał Szymanowski, dr Ewa Zielińska, we współpracy z Centrum Rozwiązań Systemowych z Wrocławia. Partnerem wydarzenia jest Poznań CityLab. Rozgrywka odbyła się 17 kwietnia 2026 roku na Kampusie Morasko.