Osiem wystaw w Polsce, Niemczech, Indonezji i Chinach, setki artystów z Europy i Azji, nowe partnerstwa akademickie i trwała sieć międzynarodowej współpracy – tak wyglądał udział artystów i pracowników naukowo-dydaktycznych Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM w Kaliszu w projekcie 11. Mediations Biennale 2025 Multiverse/Metaverse. Realizowane od czerwca do grudnia 2025 roku biennale stało się platformą artystycznej refleksji nad technologią, komunikacją i przyszłością cywilizacji.
Projekt 11. Mediations Biennale 2025 Multiverse/Metaverse stanowi znakomity przykład artystycznego zaangażowania społecznego oraz twórczej refleksji nad wpływem nowych technologii na współczesny świat. Jednocześnie jest potwierdzeniem skutecznej i konsekwentnie rozwijanej współpracy Wydziału Pedagogiczno-Artystycznego UAM z Fundacja Mediations Biennale oraz licznymi partnerami zagranicznymi. Osią projektu było osiem wystaw i wydarzeń realizowanych w Kraków, Hanower, Yogyakarta, Shenzhen oraz Kalisz. Wystawy prezentowały efekty działań artystów WP-A i twórców międzynarodowych, badających strategie komunikacji pomiędzy Azją i Europą w obszarze mediów analogowych i cyfrowych. Artyści podejmowali refleksję nad zagrożeniami globalnej komunikacji, angażowali się w kreatywne przeciwdziałanie manipulacji i dezinformacji, traktując nowe technologie jako narzędzie krytycznego namysłu i przestrzeń transparentności.
Projekt był realizowany przez WP-A we współpracy z Kunstverein Kunsthalle Hannover, Kersan Art Foundation oraz Fundacja Biennale Public Art. Inicjatorem cyklicznych projektów „Mediations Biennale Asia – Europe”, realizowanych od 2008 roku, oraz autorem koncepcji kuratorskiej jest dr hab. Tomasz Wendland (WP-A), kurator ponad 200 wystaw w Azji, Europie oraz obu Amerykach. Biennale w kolejnych edycjach miało swoje odsłony w jedenastu miastach w Polsce, a w 2023 roku również w Stambule.
Misją „Mediations Biennale” jest opracowanie strategii komunikacji pomiędzy Azją i Europą w obszarze mediów analogowych i cyfrowych. Projekt dąży do dialogu między różnorodnymi postawami twórczymi w sztuce współczesnej, podejmuje refleksję nad szansami i zagrożeniami globalnej komunikacji w erze cyfrowej oraz angażuje się w kreatywne przeciwdziałanie manipulacji i dezinformacji, wykorzystując nowe technologie jako przestrzeń krytycznego zaangażowania.
W ramach edycji 2025 zaprezentowano między innymi projekty trzech pracowników naukowo-dydaktycznych WP-A. Dr Joanna Dudek przedstawiła projekt „Pharma SEE”, integrujący malarstwo, instalację i wideo, przekraczający granice tradycyjnych mediów artystycznych i analizujący relacje między estetyką, etyką a technologią. Prof. UAM Izabela Rudzka zaprezentowała efekty projektów „Czas i przestrzeń w malarskim przekazie historii” z 2018 roku oraz „Odbicia czasu historii” z 2022 roku, w których malarstwo połączone z technologią cyfrową tworzy wizerunki miejsc i ich historii w oparciu o wirtualne mapy miast. Dr Adrian Wykrota przedstawił instalację fotograficzną „Jaka wielka katastrofa – Zmiana”, obejmującą fotografie wykonane w latach 2020–2024, poddane destrukcji czasu i natury, ukazujące skutki zmian klimatycznych. Wystawy „Asymilacje 2” oraz „Final Count Down” prezentowały również prace pięciu artystów-pedagogów z WP-A: mgr. Michała Bugzela, dr Agnieszki Godszling, prof. UAM Macieja Guźniczaka, prof. UAM Beaty Koteckiej oraz mgr Katarzyny Maniewskiej.
Krakowska odsłona biennale, „Asymilacje 1”, zrealizowana w Centrum Sztuki Współczesnej Solvay, zgromadziła ponad 60 twórców z Azji i Europy. Projekt badał wielość światów koegzystujących w jednej aglomeracji miejskiej, gdzie lokalna społeczność współdzieli przestrzeń z diasporami kulturowymi i etnicznymi. Równolegle odnosił się do koegzystencji w wymiarze cyfrowym – rzeczywistości wirtualnej, rozszerzonej oraz sztucznej inteligencji jako obszarów globalnej komunikacji, ale również manipulacji i dezinformacji. Druga część krakowskiej prezentacji, „Asymilacje 2”, została zrealizowana w przestrzeni publicznej Solvay Park, znacząco poszerzając grono odbiorców i przyczyniając się do popularyzacji sztuki współczesnej wśród mieszkańców.
W Hanowerze odbyły się wystawy „MetaMindHouses” w Galerii Kubus oraz „Lightwaves” w Kesselhaus Linden i przestrzeni wokół Centrum Kultury Faust. Około 50 artystów z Europy i Azji zaprezentowało projekty na styku nauki, filozofii i utopii, koncentrujące się na relacjach człowieka z naturą, komunikacji i transferze energii. Program towarzyszący obejmował warsztaty poświęcone rzeczywistości wirtualnej i rozszerzonej oraz zastosowaniom sztucznej inteligencji.
W Kaliszu, w Uniwersyteckiej Galerii im. Prof. A. Niekrasza, odbyła się wystawa „Silicone Based: New Creator”, prezentująca współczesną sztukę cyfrową 23 artystów z Chin i Mongolii. Wydarzenie to zainicjowało współpracę artystyczną z Guangzhou Academy of Fine Arts, a 2 grudnia 2025 roku podpisano list intencyjny o współpracy między WP-A UAM a tą uczelnią. W ramach porozumienia zaplanowano wystawę sztuki współczesnej w Muzeum Akademii Sztuk Pięknych w Guangzhou we wrześniu 2026 roku.
Kolejną azjatycką odsłoną była wystawa „Lightwaves” w Galerii Sangkasa w Yogyakarcie, objęta patronatem Ambasady RP w Dżakarcie. W wernisażu uczestniczyła ambasador Barbara Szymanowska, wspierając promocję polskich twórców. Projekt zgromadził 17 artystów z różnych krajów i łączył analogowe oraz cyfrowe formy sztuki, rozszerzając klasyczne przestrzenie wystawiennicze o przestrzeń publiczną.
Finałem międzynarodowej części biennale była wystawa „Parallel Universes” w ramach 10. edycji Bi-City Biennale of Urbanism/Architecture w Shenzhen, jednego z najważniejszych światowych wydarzeń poświęconych urbanistyce i kulturze wizualnej. Wystawa stanowiła kolejny etap dialogu Azji i Europy, prezentując dzieła 28 artystów w kontekście kolekcji rzeźb z Azji Południowej i Pacyfiku. Zaprezentowano tam multimedialną instalację dr Joanny Dudek z projektu „PharmaSEE. Up-teka Sztuki”, wielkoformatowe tkaniny malarskie prof. Izabeli Rudzkiej „Space-Time-Multiverse” oraz pracę wideo dr hab. Tomasza Wendlanda „Atms – invisible light”.
Ostatnią, ósmą wystawą cyklu była „Final Count Down” w Kaliszu. Tytuł nawiązywał do pracy Koena Theysa, który zgromadził setki internetowych nagrań prezentujących wykonania utworu „Final Countdown”. W kontekście czwartego roku wojny w Ukrainie praca ta nabrała szczególnej aktualności. 8 stycznia 2026 roku odbył się uroczysty finisaż z pokazami mappingu na budynku Wydziału.
Rezultatem projektu było nie tylko zaproszenie artystów WP-A do kolejnych prestiżowych wystaw, m.in. w Krakowie, Hanowerze, Yogyakarcie i Shenzhen, lecz także zbudowanie trwałej, międzynarodowej sieci współpracy. Nawiązano partnerstwa z ośrodkami akademickimi w Czechach, Słowacji, Singapurze i na Tajwanie, a w przygotowaniu są kolejne umowy, m.in. z Uniwersytetem w Ostrawie, Akademią Sztuk Pięknych w Bańskiej Bystrzycy, Taipei Academy of Art oraz Lasalle College of the Arts w Singapurze.
UAM oraz Wydział Pedagogiczno-Artystyczny w Kaliszu wspierały realizację przedsięwzięcia nie tylko finansowo, w tym w ramach konkursu IDUB (nr 197), lecz także merytorycznie i organizacyjnie, udostępniając zaplecze badawczo-artystyczne, kompetencje eksperckie oraz rozwiniętą sieć międzynarodowych kontaktów. 11. Mediations Biennale 2025 Multiverse/Metaverse potwierdziło tym samym, że UAM jest aktywnym uczestnikiem globalnego dialogu sztuki współczesnej i ważnym partnerem w budowaniu mostów między Europą a Azją.
zob. też Prof. Bianka Rolando. Nauka ma w sztuce sprzymierzeńca