Nauka

Międzynarodowy zespół badawczy z Polski, Chin, Belgii i Stanów Zjednoczonych, z udziałem prof. dr. hab. Marcina Runowskiego z Wydziału Chemii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, opublikował wyniki swoich badań w prestiżowym czasopiśmie Science Advances, należącym do rodziny czasopism „Science”. Artykuł pt. „Turning sound and force into light with AlN:Mn²⁺ mechanoluminescence” prezentuje nową klasę wielofunkcyjnych materiałów luminescencyjnych zdolnych do przekształcania energii mechanicznej, akustycznej i cieplnej w światło.

Wieland Wagner to jeden z najważniejszych niemieckich reżyserów operowych XX wieku. Pamiętany jest przede wszystkim jako innowacyjny inscenizator dzieł swego dziadka, Richarda Wagnera, które przygotowywał w latach 50. jako kierownik reaktywowanego Festiwalu w Bayreuth, świątyni sztuki wielkiego kompozytora. Wydana przez wydawnictwo Universitas książka „Tu głos ma sztuka”. Wieland Wagner w latach 1941–1945 niemieckiego muzykologa, prof. Anno Mungena z Uniwersytetu w Bayreuth, rzuca nowe światło na postać Wielanda Wagnera. Poprzez kronikę aktywności młodego artysty w czasie wojny autor obnaża jego bliskie związki z narodowym socjalizmem, stawiając tym samym znak zapytania nad rzekomą apolitycznością owej świątyni. Z okazji niedawnej promocji książki na UAM z autorem oraz tłumaczem, prof. Krzysztofem Kozłowskim z Instytutu Filmu, Mediów i Sztuk Audiowizualnych, rozmawia ich doktorant, mgr Wojciech Sławnikowski.

Profesor Piotr Ziółkowski od niedawna szefuje Instytutowi Biologii Molekularnej i Biotechnologii, który przewodzi w UAM pod względem liczby projektów i środków pozyskanych na badania. Rozmawia z nim Krzysztof Smura.

Wystawa „AI. Algorytmy Iluzji” w Centrum Kultury Zamek to efekt ścisłej współpracy instytucji kultury z UAM - od koncepcji kuratorskiej po wykorzystanie zasobów uczelni. Refleksja, zarówno artystów, jak i naukowców nad sztuczną inteligencją, ma tu humanistyczny wymiar.

Finał projektu UAM odsłania nieoczywiste mechanizmy władzy Jagiellonek. Równolegle powstała książka o kobietach średniowiecza, pokazująca, że ich sprawczość miała wiele twarzy. Oba przedsięwzięcia łączy osoba prof. UAM Magdaleny Biniaś-Szkopek, badaczki specjalizującej się m.in. w odkrywaniu dziejów kobiet.

Uciekli przed represjami, ale nie zamilkli. Z prof. UAM Zbigniewem Szmytem z Wydziału Antropologii i Kulturoznawstwa o aktywizmie rdzennych narodów Syberii rozmawia Ewa Konarzewska-Michalak.

Murale coraz częściej stają się czymś więcej niż tylko dekoracją przestrzeni – wpływają na tożsamość mieszkańców, wizerunek miasta i sposób korzystania z miejskiej przestrzeni. O społecznym i kulturowym potencjale sztuki publicznej Magdzie Ziółek opowiada dr inż. Malwina Balcerak z Wydziału Geografii Społeczno-Ekonomicznej i Gospodarki Przestrzennej, autorka książki „Murale w procesie kształtowania wielkomiejskiej przestrzeni publicznej poprzez sztukę”.

Jak powstaje patent i co decyduje o tym, że technologia opracowana na uniwersytecie ma szansę trafić do przemysłu? O pracy zespołowej, ochronie własności intelektualnej i badaniach, które nie kończą się na publikacjach, z prof. UAM Robertem Przekopem z Laboratorium Procesów Technologicznych CZT UAM rozmawia Magda Ziółek.

O granicach prawa, autorytecie instytucji, kulturze prawnej i odpowiedzialności za państwo Magdzie Ziółek opowiada prof. Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz – była sędzia Trybunału Konstytucyjnego, przedstawicielka poznańskiej szkoły teorii prawa i wieloletnia wykładowczyni UAM.

Biodegradowalne naczynia i opakowania mają zastąpić plastik, jednak ich wpływ na żywność nadal wymaga dokładnych badań. Doktor inż. Karolina Brończyk z Wydziału Chemii UAM sprawdza, jakie substancje mogą przenikać z ekologicznych materiałów do żywności i czy pozostają one bezpieczne dla konsumentów. Z badaczką rozmawia Magda Ziółek.